Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ანსამბლი ’ბასიანი’
ანსამბლი ’სახიობა’
ბმულები
  იმოგზაურე საქართველოში
  ინტერნეტ ქალაქი
  Author Profile
  Khevsureti.ge - ხევსურეთი
  სასაფლაოს მოპირკეთება
  komisia corp
  ტექნოპორტალი
  უცნაური ამბები
  FONTS.GE
  ჩვენი საუნჯე
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

"ქართული გალობა" - მეხუთე ტომი - თებერვალი, 2009 Add share!

11 თებერვალს, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში გაიმართა კრებულ ”ქართული გალობის” V ტომის პრეზენტაცია. წიგნში შესული საგალობლები შეკრებილი და რედაქტირებულია ბატონ მალხაზ ერქვანიძის მიერ, რომელსაც არაერთი ადამიანი უწევდა თანადგომას.
ამ ტომში წარმოდგენილია იოანე ოქროპირის წირვის წესი, გელათის და შემოქმედის სკოლების ნიმუშები. პირველი ნაწილი − გელათი − ანტონ დუმბაძის, დიმიტრი ჭალაგანიძის, ივლიანე წერეთლის, რაჟდენ ხუნდაძის, ნესტორ კონტრიძის გადმოცემული და ფილიმონ ქორიძის მიერ ნოტებზე ჩაწერილ გამშვენებულ საგალობლებს მოიცავს. მეორე ნაწილში კი შემოქმედის სკოლის ნიმუშებია, რომელებიც არტემ ერქომაიშვილმა ჩაიწერა 1966 წელს. წიგნს თან ახლავს CD-ზე ჩაწერილი საგალობლები არტემ ერქომაიშვილის, მალხაზ ერქვანიძის შესრულებით. თავისთავად, ამ საგალობლების გამოცემას დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია წიგნის წინასიტყვაობაა. აქ ავტორი ქართულ კილოურ სისტემას, ქართულ მუსიკალურ წყობას ეხება. პრეზენტაციაზეც სწორედ ამ საკითხზე იქნა ყურადღება გამახვილებული. ამას გარდა, წინასიტყვაობაში ისეთ საკითხებზეცაა საუბარი, როგორიცაა სწორი ინტონირება, სამ ხმაში აზროვნება, ქართული კილოური აზროვნების აღდგენა და სხვადასხვა სკოლებში არსებული დეფიციტის შევსება. 

ბატონმა მალხაზმა დამსწრე საზოგადოებას გააცნო მის მიერ მრავალწლიანი კვლევის შედეგად დადგენილი ქართული მუსიკალური წყობის კანონზომიერებანი. თვლასაჩინოებისთვის მან მსმენელთ შესთავაზა საეკლესიო საგალობლები და ხალხური სიმღერები საპატრიარქოსთან არსებული სალოტბარო სასწავლებლის სტუდენტთა შესრულებით. ერთი და იგივე სიმღერა თუ საგალობელი სრულდებოდა როგორც ტემპერაციაში, ისე ქართულ ბგერათწყობაში, რათა ყველას ცხადად შეეგრძნო განსხვავაება. წარმოდგენილი იყო საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდის (გურია, იმერეთი, კახეთი, ხევსურეთი) სიმღერები, რითაც ავტორმა წარმოაჩინა ადრინდელ საქართველოში ერთიანი მუსიკალური წყობის არსებობა. თუმცა, მისივე თქმით, გალობის არმცოდნე გლეხების ნამღერში ზოგჯერ გვხვდებოდა ამ წყობისაგან განსხვავებული, შემხვევით წარმოშობილი ბგერათრიგები. სხვაგვარად იყო საქმე მომღერალ-მგალობლების შემთხვევაში. სამგალობლო სკოლებში მოსწავლეები თავიდანვე ეჩვეოდნენ კილოში აზროვნებას და ეს მათ შესრულებულ სიმღერებზეც აისახებოდა. ძველ საქართველოში კილოში გალობის თეორიული საფუძვლის არსებობა, ავტორის აზრით, ეჭვს არ უნდა იწვვევდეს. მისი თქმით, ამ დონის სამგალობლო კულტურის ქვეყანაში შეუძლებელია არ ყოფილიყო მწობრი მუსიკალურ-თეორიული ბაზა, რომელზე დაყრდნობითაც იქმნებოდა თითოეული საგალობელი. სხვა თუ არაფერი, ამის მტკიცების უფლებად გამოდგება რვა ხმაზე გაწყობილი საგალობელთა რთული სისტემა. 

არტემ ერქომაიშვილისაგან ჩაწერილი წირვის წესი ”მრწამსიდან” იწყება. სამწუხაროდ, წირვაზე მანამდე სათქმელ საგალობლებს (შემოქმედის კილოდან) ჩვენამდე არ მოუღწევია. ამდენად, საინტერესო იყო ავტორის მიერ აღდგენილი შემოქმედის სკოლის ”მხოლოდშობილი”, რომელიც მან გელათის სკოლის ამავე საგალობლიდან გადმოაწყო შემოქმედის კილოზე. ასეთი გზით მალხაზ ერქვანიძემ აღადგინა და კრებულში შეიტანა შემოქმედის კილოს კიდევ ექვსი ნიმუში.
მალხაზ ერქვანიძის გარდა სიტყვით წარსდგნენ ნოდარ მამისაშვილი, ანზორ ერქომაიშვილი და რუსუდან წურწუმია. პრეზენტაციას უძღვებოდა ქალბატონი მანანა ანდრიაძე. გამომსვლებმა მადლობა გადაუხადეს ავტორს იმ შრომისათვის, რაც მან გასწია ევროპული მუსიკის გავლენით დაკარგულ-შელახული ქართული მუსიკალური წყობის აღსადგენად. აღინიშნა, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია, გამოსაკვლევი კიდევ ბევრია და რომ კვლევის წარმატებით გასაგრძელებლად საჭიროა თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი აკუსტიკური ლაბორატორია.
დასასრულს ავტორმა მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებასა და ყველას, ვინც მას დაეხმარა აღნიშნული კვლევების წარმოებაში და წიგნის გამოცემაში.

 

 

მიხეილ მაჭავარიანი

www.alazani.ge, 2009

 
შემთხვევითები სიხარულიძეების ტრიო - გახსოვს ტურფავ, ერთი შედევრი - დომენტი ქარჩავას გუნდი, შავნაბადა - აჭარული მაყრული, ბორჯომის ფოლკლორული სიმპოზიუმი - ზარი, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ალჟანარ რექიულებ, აფშილავები - აღდგომასა შენსა, დიდგორი - დიდება, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - სიტყვისა ღვთისა, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი - ხუთშაბათ დაღამებასა, ჯოკია მეშველიანის გუნდი - სიმღერა მიშა ხერგიანზე, ბასიანი - ურმული, მზეთამზე - ჟუჟუნა, მთიები - შენ ხარ ვენახი, ქართული ხალხური მუსიკა (იმერეთი) - ნამგლური , ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ადილა-ალიფაშა, ლაზარე - სამშობლო, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - უფალო მოგვივლინე, სიხარულიძეების ტრიო - მოკლე კალოს ხელხვავი, სიხარულიძეების ტრიო - დიდი ხნიდან გაგიცანი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - გურული ალილო, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - წედურული, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - წარემართენ ლოცვა ჩემი, მზეთამზე - ბატონების სიმღერა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - უფალო ღაღად ვყავ შენდამი, ოქროს საწმისი - საქორწილო სიმღერა, შავნაბადა - მაყრული კახეთი, შავნაბადა - აფხაზური სახუმარო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - საიდუმლო უცხო (ქ.), ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - დ.პატარავას კილო) - იხსენი წინასწარმეტყველი, ძმები ერქომაიშვილები - საჯავახურა, აფხაზურები - სალუმან ახაწა, ქართული ხმები - სადღეგრძელო, ოქროს საწმისი - მელოდია აჭარპანზე, სახიობა - ხორცითა მიიძინე, ძმები ერქომაიშვილები - მურვან მურვან, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - წარდგომა წირვის (კ.), შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - მთიბლური, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - სი ქოული ბატა, ქართული ხმები - მრავალჟამიერი, თამარ მამალაძის კოლექცია - ქალგულო , ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ალიფაშა, გრიგოლ გარუჩავა - ხორუმი, მეგრული სიმღერები - ძღაბი დუდი დამანები, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - ნეტარ არს კაცი (კ.), მზეთამზე - ია პატონეფი, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ლატარია, ფესვები - საქორწილო დალოცვა, მთიები - აგიდელი გიდელიო, ძმები ერქომაიშვილები - მგზავრული, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - აღდგომისა დღე არს,
ქართლი, მთიულეთი, ქალაქური, შავშეთი, ფშავ-ხევსურეთი, თიანეთი, აფხაზეთი, კახეთი, ლეჩხუმი, მესხეთ-ჯავახეთი, სვანეთი, რაჭა, სამეგრელო, იმერეთი, აჭარა, ლაზეთი, ხევი, გურია,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
იმოგზაურე საქართველოში
orthodoxy
სუბარუს კლუბი
KAKHETI
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI