Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ბმულები
  komisia corp
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

"ქართული გალობა" - მეხუთე ტომი - თებერვალი, 2009 Add share!

11 თებერვალს, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში გაიმართა კრებულ ”ქართული გალობის” V ტომის პრეზენტაცია. წიგნში შესული საგალობლები შეკრებილი და რედაქტირებულია ბატონ მალხაზ ერქვანიძის მიერ, რომელსაც არაერთი ადამიანი უწევდა თანადგომას.
ამ ტომში წარმოდგენილია იოანე ოქროპირის წირვის წესი, გელათის და შემოქმედის სკოლების ნიმუშები. პირველი ნაწილი − გელათი − ანტონ დუმბაძის, დიმიტრი ჭალაგანიძის, ივლიანე წერეთლის, რაჟდენ ხუნდაძის, ნესტორ კონტრიძის გადმოცემული და ფილიმონ ქორიძის მიერ ნოტებზე ჩაწერილ გამშვენებულ საგალობლებს მოიცავს. მეორე ნაწილში კი შემოქმედის სკოლის ნიმუშებია, რომელებიც არტემ ერქომაიშვილმა ჩაიწერა 1966 წელს. წიგნს თან ახლავს CD-ზე ჩაწერილი საგალობლები არტემ ერქომაიშვილის, მალხაზ ერქვანიძის შესრულებით. თავისთავად, ამ საგალობლების გამოცემას დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია წიგნის წინასიტყვაობაა. აქ ავტორი ქართულ კილოურ სისტემას, ქართულ მუსიკალურ წყობას ეხება. პრეზენტაციაზეც სწორედ ამ საკითხზე იქნა ყურადღება გამახვილებული. ამას გარდა, წინასიტყვაობაში ისეთ საკითხებზეცაა საუბარი, როგორიცაა სწორი ინტონირება, სამ ხმაში აზროვნება, ქართული კილოური აზროვნების აღდგენა და სხვადასხვა სკოლებში არსებული დეფიციტის შევსება. 

ბატონმა მალხაზმა დამსწრე საზოგადოებას გააცნო მის მიერ მრავალწლიანი კვლევის შედეგად დადგენილი ქართული მუსიკალური წყობის კანონზომიერებანი. თვლასაჩინოებისთვის მან მსმენელთ შესთავაზა საეკლესიო საგალობლები და ხალხური სიმღერები საპატრიარქოსთან არსებული სალოტბარო სასწავლებლის სტუდენტთა შესრულებით. ერთი და იგივე სიმღერა თუ საგალობელი სრულდებოდა როგორც ტემპერაციაში, ისე ქართულ ბგერათწყობაში, რათა ყველას ცხადად შეეგრძნო განსხვავაება. წარმოდგენილი იყო საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდის (გურია, იმერეთი, კახეთი, ხევსურეთი) სიმღერები, რითაც ავტორმა წარმოაჩინა ადრინდელ საქართველოში ერთიანი მუსიკალური წყობის არსებობა. თუმცა, მისივე თქმით, გალობის არმცოდნე გლეხების ნამღერში ზოგჯერ გვხვდებოდა ამ წყობისაგან განსხვავებული, შემხვევით წარმოშობილი ბგერათრიგები. სხვაგვარად იყო საქმე მომღერალ-მგალობლების შემთხვევაში. სამგალობლო სკოლებში მოსწავლეები თავიდანვე ეჩვეოდნენ კილოში აზროვნებას და ეს მათ შესრულებულ სიმღერებზეც აისახებოდა. ძველ საქართველოში კილოში გალობის თეორიული საფუძვლის არსებობა, ავტორის აზრით, ეჭვს არ უნდა იწვვევდეს. მისი თქმით, ამ დონის სამგალობლო კულტურის ქვეყანაში შეუძლებელია არ ყოფილიყო მწობრი მუსიკალურ-თეორიული ბაზა, რომელზე დაყრდნობითაც იქმნებოდა თითოეული საგალობელი. სხვა თუ არაფერი, ამის მტკიცების უფლებად გამოდგება რვა ხმაზე გაწყობილი საგალობელთა რთული სისტემა. 

არტემ ერქომაიშვილისაგან ჩაწერილი წირვის წესი ”მრწამსიდან” იწყება. სამწუხაროდ, წირვაზე მანამდე სათქმელ საგალობლებს (შემოქმედის კილოდან) ჩვენამდე არ მოუღწევია. ამდენად, საინტერესო იყო ავტორის მიერ აღდგენილი შემოქმედის სკოლის ”მხოლოდშობილი”, რომელიც მან გელათის სკოლის ამავე საგალობლიდან გადმოაწყო შემოქმედის კილოზე. ასეთი გზით მალხაზ ერქვანიძემ აღადგინა და კრებულში შეიტანა შემოქმედის კილოს კიდევ ექვსი ნიმუში.
მალხაზ ერქვანიძის გარდა სიტყვით წარსდგნენ ნოდარ მამისაშვილი, ანზორ ერქომაიშვილი და რუსუდან წურწუმია. პრეზენტაციას უძღვებოდა ქალბატონი მანანა ანდრიაძე. გამომსვლებმა მადლობა გადაუხადეს ავტორს იმ შრომისათვის, რაც მან გასწია ევროპული მუსიკის გავლენით დაკარგულ-შელახული ქართული მუსიკალური წყობის აღსადგენად. აღინიშნა, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია, გამოსაკვლევი კიდევ ბევრია და რომ კვლევის წარმატებით გასაგრძელებლად საჭიროა თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი აკუსტიკური ლაბორატორია.
დასასრულს ავტორმა მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებასა და ყველას, ვინც მას დაეხმარა აღნიშნული კვლევების წარმოებაში და წიგნის გამოცემაში.

 

 

მიხეილ მაჭავარიანი

www.alazani.ge, 2009

 
შემთხვევითები ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ვახტანგური, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ღმერთი უფალი, ვარლამ სმონიშვილი - სუფრის ხელხვავი, მაჭახელა - რაშა ვარადა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - ადიდე სულო ჩემო (ქ.), თუთარჩელა - კოჩარი, შემოქმედი - ლაჭები და ოფიტარა , ქართული ხმები - სვანური ფერხული, ივეტგრიმოს ექსპედიცია - ჰერიო ბიჭებო, სახიობა - და ჩვენ მოგვანიჭა, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ქალის სიმღერა 2, ქართული ხალხური მუსიკა (სვანეთი) - ზარი, შემოქმედი - მელოდია ჩანგზე, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - მრავალჟამიერი, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - შაირები რაჭა, ქართული ხალხური მუსიკა (სვანეთი) - ნანაილა (ჭუნირით) , სახელმწიფო ანსამბლი - იმერული მხედრული, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი - ჭონა, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - უნდა მოგწერო წერილი, მაჭახელა - აჭარული მაყრული, 11 მარგალიტი - საიდუმლო უცხო, მთიები - ხასანბეგურა, ალილო - სვანური ფერხული, კავსაძეები - წუთისოფლის სტუმრები ვართ, ლანჩხუთის კრება 1931 წ. - დედოფლის სიმღერა, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ალჟანარ რექიულებ, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი - ივანესგან იმედასა, ჰამლეტ გონაშვილი - გუშინ შვიდნი გურჯანელნი, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - აღდგომის IX ძლისპირის ჩასართავი, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - თვითონ არ ვიცი რა დამემართა, სამუელ ჩავლეიშვილი - მოკლე მრავალჟამიერი, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - განვიწმიდნეთ საცნობელნი, ოქროს საწმისი - ხორუმი, მეგრული სიმღერები - ვე ენგარა, კერია - ქალმა სთქვა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - მგალობელნი შენნი, ბორჯომის ფოლკლორული სიმპოზიუმი - მერცხალი, ძმები ერქომაიშვილები - ფირუზი, კავსაძეები - მეტივური, შავნაბადა - მაყრული კახეთი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ვახტანგური 3, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - აღდგომა ქრისტესი, ოქროს საწმისი - მეჯირითეს სიმღერა, შვიდკაცა - ნანინა, ბორჯომის ფოლკლორული სიმპოზიუმი - კახური ალილო, სახიობა - წარემართენ ლოცვა , ოქროს საწმისი - საქორწილო ცეკვა, შემოქმედი - პატარა საყვარელო, ალილო - ხორუმი,
ლაზეთი, ფშავ-ხევსურეთი, აფხაზეთი, ქართლი, მთიულეთი, იმერეთი, რაჭა, მესხეთ-ჯავახეთი, სამეგრელო, შავშეთი, ლეჩხუმი, კახეთი, ქალაქური, აჭარა, ხევი, გურია, თუშეთი, თიანეთი,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
სუბარუს კლუბი
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI