Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ბმულები
  komisia corp
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

"ქართული გალობა" - მეხუთე ტომი - თებერვალი, 2009 Add share!

11 თებერვალს, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში გაიმართა კრებულ ”ქართული გალობის” V ტომის პრეზენტაცია. წიგნში შესული საგალობლები შეკრებილი და რედაქტირებულია ბატონ მალხაზ ერქვანიძის მიერ, რომელსაც არაერთი ადამიანი უწევდა თანადგომას.
ამ ტომში წარმოდგენილია იოანე ოქროპირის წირვის წესი, გელათის და შემოქმედის სკოლების ნიმუშები. პირველი ნაწილი − გელათი − ანტონ დუმბაძის, დიმიტრი ჭალაგანიძის, ივლიანე წერეთლის, რაჟდენ ხუნდაძის, ნესტორ კონტრიძის გადმოცემული და ფილიმონ ქორიძის მიერ ნოტებზე ჩაწერილ გამშვენებულ საგალობლებს მოიცავს. მეორე ნაწილში კი შემოქმედის სკოლის ნიმუშებია, რომელებიც არტემ ერქომაიშვილმა ჩაიწერა 1966 წელს. წიგნს თან ახლავს CD-ზე ჩაწერილი საგალობლები არტემ ერქომაიშვილის, მალხაზ ერქვანიძის შესრულებით. თავისთავად, ამ საგალობლების გამოცემას დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია წიგნის წინასიტყვაობაა. აქ ავტორი ქართულ კილოურ სისტემას, ქართულ მუსიკალურ წყობას ეხება. პრეზენტაციაზეც სწორედ ამ საკითხზე იქნა ყურადღება გამახვილებული. ამას გარდა, წინასიტყვაობაში ისეთ საკითხებზეცაა საუბარი, როგორიცაა სწორი ინტონირება, სამ ხმაში აზროვნება, ქართული კილოური აზროვნების აღდგენა და სხვადასხვა სკოლებში არსებული დეფიციტის შევსება. 

ბატონმა მალხაზმა დამსწრე საზოგადოებას გააცნო მის მიერ მრავალწლიანი კვლევის შედეგად დადგენილი ქართული მუსიკალური წყობის კანონზომიერებანი. თვლასაჩინოებისთვის მან მსმენელთ შესთავაზა საეკლესიო საგალობლები და ხალხური სიმღერები საპატრიარქოსთან არსებული სალოტბარო სასწავლებლის სტუდენტთა შესრულებით. ერთი და იგივე სიმღერა თუ საგალობელი სრულდებოდა როგორც ტემპერაციაში, ისე ქართულ ბგერათწყობაში, რათა ყველას ცხადად შეეგრძნო განსხვავაება. წარმოდგენილი იყო საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდის (გურია, იმერეთი, კახეთი, ხევსურეთი) სიმღერები, რითაც ავტორმა წარმოაჩინა ადრინდელ საქართველოში ერთიანი მუსიკალური წყობის არსებობა. თუმცა, მისივე თქმით, გალობის არმცოდნე გლეხების ნამღერში ზოგჯერ გვხვდებოდა ამ წყობისაგან განსხვავებული, შემხვევით წარმოშობილი ბგერათრიგები. სხვაგვარად იყო საქმე მომღერალ-მგალობლების შემთხვევაში. სამგალობლო სკოლებში მოსწავლეები თავიდანვე ეჩვეოდნენ კილოში აზროვნებას და ეს მათ შესრულებულ სიმღერებზეც აისახებოდა. ძველ საქართველოში კილოში გალობის თეორიული საფუძვლის არსებობა, ავტორის აზრით, ეჭვს არ უნდა იწვვევდეს. მისი თქმით, ამ დონის სამგალობლო კულტურის ქვეყანაში შეუძლებელია არ ყოფილიყო მწობრი მუსიკალურ-თეორიული ბაზა, რომელზე დაყრდნობითაც იქმნებოდა თითოეული საგალობელი. სხვა თუ არაფერი, ამის მტკიცების უფლებად გამოდგება რვა ხმაზე გაწყობილი საგალობელთა რთული სისტემა. 

არტემ ერქომაიშვილისაგან ჩაწერილი წირვის წესი ”მრწამსიდან” იწყება. სამწუხაროდ, წირვაზე მანამდე სათქმელ საგალობლებს (შემოქმედის კილოდან) ჩვენამდე არ მოუღწევია. ამდენად, საინტერესო იყო ავტორის მიერ აღდგენილი შემოქმედის სკოლის ”მხოლოდშობილი”, რომელიც მან გელათის სკოლის ამავე საგალობლიდან გადმოაწყო შემოქმედის კილოზე. ასეთი გზით მალხაზ ერქვანიძემ აღადგინა და კრებულში შეიტანა შემოქმედის კილოს კიდევ ექვსი ნიმუში.
მალხაზ ერქვანიძის გარდა სიტყვით წარსდგნენ ნოდარ მამისაშვილი, ანზორ ერქომაიშვილი და რუსუდან წურწუმია. პრეზენტაციას უძღვებოდა ქალბატონი მანანა ანდრიაძე. გამომსვლებმა მადლობა გადაუხადეს ავტორს იმ შრომისათვის, რაც მან გასწია ევროპული მუსიკის გავლენით დაკარგულ-შელახული ქართული მუსიკალური წყობის აღსადგენად. აღინიშნა, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია, გამოსაკვლევი კიდევ ბევრია და რომ კვლევის წარმატებით გასაგრძელებლად საჭიროა თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი აკუსტიკური ლაბორატორია.
დასასრულს ავტორმა მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებასა და ყველას, ვინც მას დაეხმარა აღნიშნული კვლევების წარმოებაში და წიგნის გამოცემაში.

 

 

მიხეილ მაჭავარიანი

www.alazani.ge, 2009

 
შემთხვევითები ვლადიმერ ბერძენიშვილი - შვიდკაცა , არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ფერისცვალების ანტიფონები, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ეთერის ლექსი, ოდილა - მაყრული, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - შობის IX ძლისპირის ჩასართავი, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ჩვენ მშვიდობა 2, ფაზისი - მახა, ანანია ერქომაიშვილი - შავი შაშვი 2, გიგო ერქომაიშვილი - შობა შენი უხრწნელ არს, ქართული ხმები - ცედური მრავალჟამიერი, ავქსენტი მეგრელიძე - გუშინ შვიდნი გურჯანელნი, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - სმური 3, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ხევსურული მთიბლური, ჯოკია მეშველიანის გუნდი - ალილო, ვანო მჭედლიშვილის ანსამბლი - ერეკლეს მრავალჟამიერი, თამარ მამალაძის კოლექცია - მრავალჟამიერ, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი (ქალები) - ნანა, სანავარდო - მაყრული 2 , მთიები - აგიდელი გიდელიო, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - აღდგომის IX ძლისპირი, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ქრისტე აღდგა 2, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ფანდურზე ლექსაობა 2, ბასიანი - მოკლე კახური მრავალჟამიერი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - მამაო ჩვენო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - საკვირველება რომელ ჰქმენ (კ.), დები იშხნელები - მორბის არაგვი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - დ.პატარავას კილო) - შენ რომელმან განანათლე, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - მადლობელი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - მხოლოდ შობილი (ხ.), შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ერთხელ წისქვილის წასვლისკენა, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - ოსარადა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - ანგელოზი ღაღადებს, კავსაძეები - ჰერი ოგა, თამარ მამალაძის კოლექცია - მაყრული 3, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - აღდგომის ანტიფონები, ფაზისი - ხემხვაია, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - წმიდაო ღმერთო, სახიობა - შთახედ შენ, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - წარდგომა წირვის (კ.), ძმები ერქომაიშვილები - ჩემო ნათლიდედაო, მიშა შავიშვილის გუნდი - შვიდკაცა, ფაზისი - შემოძახილი, აქვსენტი მეგრელიძე - ქალმა სთქვა, აფხაზურები - რადიგუშა, სიხარულიძეების ტრიო - წამოკრული, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - მთიბლური 3, გიგო ერქომაიშვილი - ძველი აბადელია, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - შაირები რაჭა, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ქალის სიმღერა 3,
ხევი, რაჭა, მესხეთ-ჯავახეთი, ქალაქური, იმერეთი, ფშავ-ხევსურეთი, აფხაზეთი, თიანეთი, მთიულეთი, სამეგრელო, გურია, სვანეთი, თუშეთი, აჭარა, ქართლი, შავშეთი, ლაზეთი, კახეთი,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
სუბარუს კლუბი
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI