Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ბმულები
  komisia corp
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

"ქართული გალობა" - მეხუთე ტომი - თებერვალი, 2009 Add share!

11 თებერვალს, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში გაიმართა კრებულ ”ქართული გალობის” V ტომის პრეზენტაცია. წიგნში შესული საგალობლები შეკრებილი და რედაქტირებულია ბატონ მალხაზ ერქვანიძის მიერ, რომელსაც არაერთი ადამიანი უწევდა თანადგომას.
ამ ტომში წარმოდგენილია იოანე ოქროპირის წირვის წესი, გელათის და შემოქმედის სკოლების ნიმუშები. პირველი ნაწილი − გელათი − ანტონ დუმბაძის, დიმიტრი ჭალაგანიძის, ივლიანე წერეთლის, რაჟდენ ხუნდაძის, ნესტორ კონტრიძის გადმოცემული და ფილიმონ ქორიძის მიერ ნოტებზე ჩაწერილ გამშვენებულ საგალობლებს მოიცავს. მეორე ნაწილში კი შემოქმედის სკოლის ნიმუშებია, რომელებიც არტემ ერქომაიშვილმა ჩაიწერა 1966 წელს. წიგნს თან ახლავს CD-ზე ჩაწერილი საგალობლები არტემ ერქომაიშვილის, მალხაზ ერქვანიძის შესრულებით. თავისთავად, ამ საგალობლების გამოცემას დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია წიგნის წინასიტყვაობაა. აქ ავტორი ქართულ კილოურ სისტემას, ქართულ მუსიკალურ წყობას ეხება. პრეზენტაციაზეც სწორედ ამ საკითხზე იქნა ყურადღება გამახვილებული. ამას გარდა, წინასიტყვაობაში ისეთ საკითხებზეცაა საუბარი, როგორიცაა სწორი ინტონირება, სამ ხმაში აზროვნება, ქართული კილოური აზროვნების აღდგენა და სხვადასხვა სკოლებში არსებული დეფიციტის შევსება. 

ბატონმა მალხაზმა დამსწრე საზოგადოებას გააცნო მის მიერ მრავალწლიანი კვლევის შედეგად დადგენილი ქართული მუსიკალური წყობის კანონზომიერებანი. თვლასაჩინოებისთვის მან მსმენელთ შესთავაზა საეკლესიო საგალობლები და ხალხური სიმღერები საპატრიარქოსთან არსებული სალოტბარო სასწავლებლის სტუდენტთა შესრულებით. ერთი და იგივე სიმღერა თუ საგალობელი სრულდებოდა როგორც ტემპერაციაში, ისე ქართულ ბგერათწყობაში, რათა ყველას ცხადად შეეგრძნო განსხვავაება. წარმოდგენილი იყო საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდის (გურია, იმერეთი, კახეთი, ხევსურეთი) სიმღერები, რითაც ავტორმა წარმოაჩინა ადრინდელ საქართველოში ერთიანი მუსიკალური წყობის არსებობა. თუმცა, მისივე თქმით, გალობის არმცოდნე გლეხების ნამღერში ზოგჯერ გვხვდებოდა ამ წყობისაგან განსხვავებული, შემხვევით წარმოშობილი ბგერათრიგები. სხვაგვარად იყო საქმე მომღერალ-მგალობლების შემთხვევაში. სამგალობლო სკოლებში მოსწავლეები თავიდანვე ეჩვეოდნენ კილოში აზროვნებას და ეს მათ შესრულებულ სიმღერებზეც აისახებოდა. ძველ საქართველოში კილოში გალობის თეორიული საფუძვლის არსებობა, ავტორის აზრით, ეჭვს არ უნდა იწვვევდეს. მისი თქმით, ამ დონის სამგალობლო კულტურის ქვეყანაში შეუძლებელია არ ყოფილიყო მწობრი მუსიკალურ-თეორიული ბაზა, რომელზე დაყრდნობითაც იქმნებოდა თითოეული საგალობელი. სხვა თუ არაფერი, ამის მტკიცების უფლებად გამოდგება რვა ხმაზე გაწყობილი საგალობელთა რთული სისტემა. 

არტემ ერქომაიშვილისაგან ჩაწერილი წირვის წესი ”მრწამსიდან” იწყება. სამწუხაროდ, წირვაზე მანამდე სათქმელ საგალობლებს (შემოქმედის კილოდან) ჩვენამდე არ მოუღწევია. ამდენად, საინტერესო იყო ავტორის მიერ აღდგენილი შემოქმედის სკოლის ”მხოლოდშობილი”, რომელიც მან გელათის სკოლის ამავე საგალობლიდან გადმოაწყო შემოქმედის კილოზე. ასეთი გზით მალხაზ ერქვანიძემ აღადგინა და კრებულში შეიტანა შემოქმედის კილოს კიდევ ექვსი ნიმუში.
მალხაზ ერქვანიძის გარდა სიტყვით წარსდგნენ ნოდარ მამისაშვილი, ანზორ ერქომაიშვილი და რუსუდან წურწუმია. პრეზენტაციას უძღვებოდა ქალბატონი მანანა ანდრიაძე. გამომსვლებმა მადლობა გადაუხადეს ავტორს იმ შრომისათვის, რაც მან გასწია ევროპული მუსიკის გავლენით დაკარგულ-შელახული ქართული მუსიკალური წყობის აღსადგენად. აღინიშნა, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია, გამოსაკვლევი კიდევ ბევრია და რომ კვლევის წარმატებით გასაგრძელებლად საჭიროა თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი აკუსტიკური ლაბორატორია.
დასასრულს ავტორმა მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებასა და ყველას, ვინც მას დაეხმარა აღნიშნული კვლევების წარმოებაში და წიგნის გამოცემაში.

 

 

მიხეილ მაჭავარიანი

www.alazani.ge, 2009

 
შემთხვევითები ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ჯვარის წინასა, ლანჩხუთის კრება 1931 წ. - ხასანბეგურა, სამების გუნდი - აღვიმსთოდ ჩვენ, ძმები ერქომაიშვილები - მწვანესა და უქუდოსა, ქართული ხალხური მუსიკა (გურია) - მოვედით და ვსვათ , იამბიკო - ჩარი რამა, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი (ქალები) - ნანა 2, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - მივალ გურიაში, ივეტგრიმოს ექსპედიცია - მეგრული ალილო, ლანჩხუთის კრება 1931 წ. - მე რუსთველი, ერთი შედევრი - კოწია ხუხუნაიშვილის გუნდი, მზეთამზე - ქართლის მინდორსა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - ყრმათა ღმრთისმსახურთა (კ.), შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - კაფიაობა, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ლატარია, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ქრისტე აღდგა 3, პოლიკარპე ხუბულავა - ეუკუნატ კაკუტებს, მზეთამზე - ქორქალი 2, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - მივალ გურიაში , ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - დ.პატარავას კილო) - საუკუნოდ იყავნ, ვარლამ სმონიშვილი - მაყრული, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - შვიდკაცა , ძმები ერქომაიშვილები - ყარანაი ყანაშია, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - ადიდებს სული ჩემი უფალსა, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი - ჯვარის წინასა თიანეთი, კავსაძეები - ცოლი გამიდიდგულდა, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ანგელოზი ღაღადებს, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - შობამან შენმან, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - ჭიჭე ტურა, ოდილა - ლალე, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ბარბალ დოლაშ , ოქროს საწმისი - ახაწა, თამარ მამალაძის კოლექცია - კალოური, ქართული ხალხური მუსიკა (იმერეთი) - მრავალჟამიერ , შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - საცეკვაო გარმონზე 2, ოქროს საწმისი - მშვიდობა და მეგობრობა, აფხაზურები - მაყრული, თამარ მამალაძის კოლექცია - მუშური 3, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - ოსხაპური ჩონგურზე, ილია ზაქაიძე - ფანდურო, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - მაყრული 3, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - მთასა ზედა (კ.), აფხაზეთის სახელმწიფო ანსამბლი - ნანიკყარა 2, სახიობა - რომელმან მეცხრესა ჟამსა, ჯოკია მეშველიანის გუნდი - ვოი ხიადულ, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - დ.პატარავას კილო) - ადიდებს სული ჩემი, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ჯგრაგ 2, შემოქმედი - სესია, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - მხედრული, ქართული ხმები - სვანური ფერხული,
მთიულეთი, სამეგრელო, სვანეთი, კახეთი, რაჭა, თიანეთი, ქალაქური, თუშეთი, აფხაზეთი, გურია, ლეჩხუმი, ხევი, აჭარა, ლაზეთი, მესხეთ-ჯავახეთი, ქართლი, ფშავ-ხევსურეთი, იმერეთი,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
სუბარუს კლუბი
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI