Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ბმულები
  komisia corp
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

"ქართული გალობა" - მეხუთე ტომი - თებერვალი, 2009 Add share!

11 თებერვალს, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში გაიმართა კრებულ ”ქართული გალობის” V ტომის პრეზენტაცია. წიგნში შესული საგალობლები შეკრებილი და რედაქტირებულია ბატონ მალხაზ ერქვანიძის მიერ, რომელსაც არაერთი ადამიანი უწევდა თანადგომას.
ამ ტომში წარმოდგენილია იოანე ოქროპირის წირვის წესი, გელათის და შემოქმედის სკოლების ნიმუშები. პირველი ნაწილი − გელათი − ანტონ დუმბაძის, დიმიტრი ჭალაგანიძის, ივლიანე წერეთლის, რაჟდენ ხუნდაძის, ნესტორ კონტრიძის გადმოცემული და ფილიმონ ქორიძის მიერ ნოტებზე ჩაწერილ გამშვენებულ საგალობლებს მოიცავს. მეორე ნაწილში კი შემოქმედის სკოლის ნიმუშებია, რომელებიც არტემ ერქომაიშვილმა ჩაიწერა 1966 წელს. წიგნს თან ახლავს CD-ზე ჩაწერილი საგალობლები არტემ ერქომაიშვილის, მალხაზ ერქვანიძის შესრულებით. თავისთავად, ამ საგალობლების გამოცემას დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია წიგნის წინასიტყვაობაა. აქ ავტორი ქართულ კილოურ სისტემას, ქართულ მუსიკალურ წყობას ეხება. პრეზენტაციაზეც სწორედ ამ საკითხზე იქნა ყურადღება გამახვილებული. ამას გარდა, წინასიტყვაობაში ისეთ საკითხებზეცაა საუბარი, როგორიცაა სწორი ინტონირება, სამ ხმაში აზროვნება, ქართული კილოური აზროვნების აღდგენა და სხვადასხვა სკოლებში არსებული დეფიციტის შევსება. 

ბატონმა მალხაზმა დამსწრე საზოგადოებას გააცნო მის მიერ მრავალწლიანი კვლევის შედეგად დადგენილი ქართული მუსიკალური წყობის კანონზომიერებანი. თვლასაჩინოებისთვის მან მსმენელთ შესთავაზა საეკლესიო საგალობლები და ხალხური სიმღერები საპატრიარქოსთან არსებული სალოტბარო სასწავლებლის სტუდენტთა შესრულებით. ერთი და იგივე სიმღერა თუ საგალობელი სრულდებოდა როგორც ტემპერაციაში, ისე ქართულ ბგერათწყობაში, რათა ყველას ცხადად შეეგრძნო განსხვავაება. წარმოდგენილი იყო საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდის (გურია, იმერეთი, კახეთი, ხევსურეთი) სიმღერები, რითაც ავტორმა წარმოაჩინა ადრინდელ საქართველოში ერთიანი მუსიკალური წყობის არსებობა. თუმცა, მისივე თქმით, გალობის არმცოდნე გლეხების ნამღერში ზოგჯერ გვხვდებოდა ამ წყობისაგან განსხვავებული, შემხვევით წარმოშობილი ბგერათრიგები. სხვაგვარად იყო საქმე მომღერალ-მგალობლების შემთხვევაში. სამგალობლო სკოლებში მოსწავლეები თავიდანვე ეჩვეოდნენ კილოში აზროვნებას და ეს მათ შესრულებულ სიმღერებზეც აისახებოდა. ძველ საქართველოში კილოში გალობის თეორიული საფუძვლის არსებობა, ავტორის აზრით, ეჭვს არ უნდა იწვვევდეს. მისი თქმით, ამ დონის სამგალობლო კულტურის ქვეყანაში შეუძლებელია არ ყოფილიყო მწობრი მუსიკალურ-თეორიული ბაზა, რომელზე დაყრდნობითაც იქმნებოდა თითოეული საგალობელი. სხვა თუ არაფერი, ამის მტკიცების უფლებად გამოდგება რვა ხმაზე გაწყობილი საგალობელთა რთული სისტემა. 

არტემ ერქომაიშვილისაგან ჩაწერილი წირვის წესი ”მრწამსიდან” იწყება. სამწუხაროდ, წირვაზე მანამდე სათქმელ საგალობლებს (შემოქმედის კილოდან) ჩვენამდე არ მოუღწევია. ამდენად, საინტერესო იყო ავტორის მიერ აღდგენილი შემოქმედის სკოლის ”მხოლოდშობილი”, რომელიც მან გელათის სკოლის ამავე საგალობლიდან გადმოაწყო შემოქმედის კილოზე. ასეთი გზით მალხაზ ერქვანიძემ აღადგინა და კრებულში შეიტანა შემოქმედის კილოს კიდევ ექვსი ნიმუში.
მალხაზ ერქვანიძის გარდა სიტყვით წარსდგნენ ნოდარ მამისაშვილი, ანზორ ერქომაიშვილი და რუსუდან წურწუმია. პრეზენტაციას უძღვებოდა ქალბატონი მანანა ანდრიაძე. გამომსვლებმა მადლობა გადაუხადეს ავტორს იმ შრომისათვის, რაც მან გასწია ევროპული მუსიკის გავლენით დაკარგულ-შელახული ქართული მუსიკალური წყობის აღსადგენად. აღინიშნა, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია, გამოსაკვლევი კიდევ ბევრია და რომ კვლევის წარმატებით გასაგრძელებლად საჭიროა თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი აკუსტიკური ლაბორატორია.
დასასრულს ავტორმა მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებასა და ყველას, ვინც მას დაეხმარა აღნიშნული კვლევების წარმოებაში და წიგნის გამოცემაში.

 

 

მიხეილ მაჭავარიანი

www.alazani.ge, 2009

 
შემთხვევითები მარო თარხნიშვილის გუნდი - ჩაკრულო, ოდილა - მრავალჟამიერი II, სამების გუნდი - აღდგომისა დღე არს, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - რაჟამს შთახედ საფლავად (კ.), შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - მაღლა მთას მოდგა , ბასიანი - განდაგანა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - განათლდი განათლდი, ლაშარი - ლეკური, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - კახური ალილო, შავნაბადა - ღვთისმშობელო ქალწულო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ულა მოკო, ოდილა - გაიხარა შენმა გულმა, ლევან მუღალაშვილის გუნდი - კახური მრავალჟამიერი, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ბასილი დიდის ტროპარი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - აქებდით სახელსა უფლისასა (კ.), ჯოკია მეშველიანის გუნდი - ზარი, რიჰო - ლაჟღვაშ, მარო თარხნიშვილის გუნდი - მრავალჟამიერი, შავნაბადა - ძველებური მეგრული მაყრული, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ჩავუხტეთ ბარათაშვილსა, ფესვები - შავი შაშვი, ფაზისი - სი ვარდი, ჯოკია მეშველიანის გუნდი - ლაგუშედა, შავნაბადა - ზამთარი, ვანო მჭედლიშვილის ანსამბლი - სახუმარო, ანანია ერქომაიშვილი - ალიფაშა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - რომელნი ქერუბინთა, მზეთამზე - იავნანე, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - საყვარელო შენი ჯავრი, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ზოგან ირმების ჯოგია, თამარ მამალაძის კოლექცია - ოდური 2, ივეტგრიმოს ექსპედიცია - რაჭული მაყრული, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - დიდება შენდა ქრისტე ღმერთო, შავნაბადა - ვოისა ჰარირათი, ბასიანი - დესტანე, თამარ მამალაძის კოლექცია - ჰოპუნა, რიჰო - ლილე, თამარ მამალაძის კოლექცია - მუშური 4, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი - ხოშატის ლექსი, ქართული ხმები - შენ ხარ ვენახი, პოლიკარპე ხუბულავა - ბედინერა, სამუელ ჩავლეიშვილი - მოკლე მრავალჟამიერი, აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი (ქალები) - გონჯა, სამუელ ჩავლეიშვილი - ღიღინი, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - ალილო, ოქროს საწმისი - არკუაშაგა, ფაზისი - ოდოია, თამარ მამალაძის კოლექცია - ნანა , არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ერთ არს წმინდა, ძმები ერქომაიშვილები - ადილა-ალიფაშა,
თიანეთი, გურია, ლაზეთი, სვანეთი, ფშავ-ხევსურეთი, ქალაქური, კახეთი, ლეჩხუმი, აჭარა, ხევი, იმერეთი, შავშეთი, აფხაზეთი, მესხეთ-ჯავახეთი, თუშეთი, მთიულეთი, ქართლი, სამეგრელო,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
სუბარუს კლუბი
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI