Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ანსამბლი ’ბასიანი’
ანსამბლი ’სახიობა’
ბმულები
  იმოგზაურე საქართველოში
  ინტერნეტ ქალაქი
  Author Profile
  Khevsureti.ge - ხევსურეთი
  სასაფლაოს მოპირკეთება
  komisia corp
  ტექნოპორტალი
  უცნაური ამბები
  FONTS.GE
  ჩვენი საუნჯე
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

ქართული გალობის მოამაგენი - აპრილი, 2009 Add share!

,, თუ უწინარეს არა X-XII საუკუნეში განვითარების უმაღლეს დონეს მიაღწია საგალობელმა. რუსეთთან შეერთების შემდეგ 1901 წელს, საქართველომ ავტოკეფალია დაკარგა. ამას სხვა უამრავ უარყოფით მოვლენებთან ერთად მოყვა ისიც, რომ ქართულ ეკლესია-მონასტრებში საგალობლების აღმავლობა ნელ-ნელა მინელდა, ხოლო როდესაც კომუნისტების დიქტატურა დამყარდა, მაშინ საერთოდ შეწყდა” - ივანე ჯავახიშვილი.
სწორედაც, ქართულ საეკლესიო გალობას სერიოზული საფრთხე დაემუქრა, რადგან გალობის ზეპირად მცოდნეთა რიცხვი თანდათან კლებულობდა. რუსეთის მმართველობის პირობებში კი ძალიან რთული იყო ამ ხალხისგან საგლობლის ჩაწერა. ამასთანავე, ამ უნიკალური ჰარმონიის მოსასპობად უამრავი მგალობელი გადაასახლეს, უამრავიც დახვრიტეს.
მიუხედავად დიდი სირთულეებისა XIX-XX საუკუნეში მოღვაწეობენ ისეთი მგალობლები როგორებიც იყვნენ: კარბელაშვილები, კანდელაკები, დუმბაძეები, ჭალაგანიძე და ა.შ.
არტემ ერქომაიშვილი იგონებს : ,,20 წლისა ვიყავი, ფირფიტებზე რომ სიმღერები ჩავწერეთ და იქიდან რომ დავბრუნდით, ერთ საღამოს მამაჩემს წვეულება ჰქონდა. ჩვენთან სტუმრად იყო სახელგანთქმული მგალობელ-მომღერალი მელქისედეკ ნაკაშიძე. მას ძალიან მოეწონა ჩემი ხმა, მუსიკალური მონაცემები და მამაჩემს სთხოვა: გიგო, გამატანე ეს ბიჭი, სიმღერა-გალობას ვასწავლი და კაცს გამოვიყვანო. მამაჩემი დათანხმდა. ასე აღმოვჩნდი მელქისედეკ ნაკაშიძის ოჯახში. ჩემთან ერთად გალობას სწავლო დიმიტრი პატარავა, სამუელ ჩხიკვიშვილი და კიდევ რამდენიმე ახალგაზრდა”. ასე შეისწავლა არტემმა მთელი დუმბაძის კილო და ამ წლები მერე იხსენიება იგი როგორც ,,სრული მგალობელი”
იმერეთსა და აღმოსავლეთ საქართველოში, მიუხედავად უამრავი პრობლემისა, ექვთიმე კერესელიძემ უდიდესი საქმე გააკეთა და ქართული საეკლესიო გალობის ნოტებზე გადატანა დაიწყო, რაშიც მას უამრავი ადამიანი ეხმარებოდა, წმ. გაბრიელ ეპისკოპოსითა (ქიქოძე) და ილია ჭავჭავაძით დაწყებული, ანტონ დუმბაძითა და ფილიმონ ქორიძით დამთავრებული. 

ასეთი პრობლემას ექვთიმე კერესელიძე მრავლად წააწყდა მაგრამ სიცოცხლის უკანასკნელ წლებამდე იბრძოლა ამ საგანძურის დასაცავად. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ექვთიმე ყურადღებას ამახვილებდა ძირითადად გელათის სკოლის საგალობლებზე. გურიაში კი ანტონ დუმბაძესთან გაგზავნა ფ. ქორიძე, რომლისგანაც ფ. ქორიძემ მისგან უამრავი საგალობელი გადაიტანა ნოტებზე, მაგრამ უმრავლესობა მხოლოდ ერთ ხმაში.

სწორედ ამ მიზეზების გამო დღესდღეობით შემოქმედის სკოლის არც თუ ისე ბევრი ნიმუშია შემორჩენილი. ამ უნიკალურ ჩანაწერებს შორისაა არტემ ერქომაიშვილის, დიმიტრი პატარავას და ვარლამ სიმონიშვილის მიერ შესრულებული 11 საგალობელი რომელსაც დავით შუღლიაშვილმა პირობითად "11 მარგალიტი უწოდა". ასევე უმნიშვნელოვანესია დიმიტრი პატარავას მიერ ნოტებზე დაწერილი შემოქმედის სკოლის სალხინო და საეკლესიო საგალობლები, რომლებიც დ.პატარავას შვილის, მამია პატარავასა და ანჩისხატის მგალობელთა გუნდის მეშვეობით აღდგა და გამოიცა. 
საბედნიეროდ, კონსერვატორიამ მოახერხა შემოქმედის სკოლის ბოლო მგალობლის, არტემ ერქომაიშვილის ჩაწერა, რომელმაც გურული საეკლესიო გალობის გადარჩენაში უდიდესი როლი ითამაშა.


1966 წელს, არტემ ერქომაიშვილის გარდაცვალებამდე ზუსტად 1 წლით ადრე, კომპოზიტორმა და ფოლკლორისტმა კახი როსებაშვილმა 79 წლის არტემისგან ჩაიწერა შემოქმედის სკოლის უნიკალური საგალობლები მაგნიტოფირზე. ჩაწერა ორი მაგნიტოფონით შესრულდა; ერთ მაგნიტოფონზე ჩაწერილ პირველ ხმას (თქმას, დამწყებს) ჯერ მეორე ხმა (მოძახილი) და შემდეგ მესამე ხმა (ბანი) დაედებოდა მეორე მაგნიტოფონის გამოყენებით. საგალობელთა სამივე ხმას 79 წლის არტემ ერქომაიშვილი ასრულებს, რადგან გალობის სრულად მცოდნე ამქვეყნად აღარავინ ეგულებოდა. ასეა ჩეწერილი ასზე მეტი საგალობელი შემოქმედის სკოლის უკანასკნელი ,,ბულბულისაგან”. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ არტემი ჩაწერის დროს იშველიებდა პატარა წიგნაკს, სადაც საგალობელთა ტექსტებია თავმოყრილი. საინტერესო ამაში ის არის, რომ ეს ტექსტები შემკულია უცნაური და დღემდე ამოუცნობი ნიშნებით. სწორედ იდენტურ ნიშნებს ვაწყდებით ექვთიმე კერესელიძის წიგნაკშიც, რომელსაც სახელად "ზეპირი გალობა" ჰქვია.
ბოლოს კი, ეს საინტერესო ამბავი მინდა დავასრულო ერთი მეტად მნიშვნელოვანი ციტატით, რომელიც ფილიმონ ქორიძეს ეკუთვნის:

 
შემთხვევითები ავქსენტი მეგრელიძე - დიდოუ ნანა, ჯიღაურის გუნდი - ჰერი ოგა, ბასიანი - ვოისა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ჩაკრულო, სახელმწიფო ანსამბლი - იმერული სახუმარო, ლელა თათარაიძე - ყვავილებისგან გვირგვინი მეწნა, ბასიანი - საყვარელო შენი ჯავრით, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ანგელოზი ღაღადებს 2, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - პოპური ჭიბონზე, თამარ მამალაძის კოლექცია - მუმლი მუხასა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - აბა ვთქვათ, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - თვითონ არ ვიცი რა დამემართა, თუთარჩელა - მეობაშ, ქართული ხალხური მუსიკა (გურია) - დათვის წვეულება , ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - რაჟამს იორდანეს, ბასიანი - ბურთის გამარჯვება, ალილო - შემოძახილი, ქართული ხალხური მუსიკა (სვანეთი) - ჯგრაგიში, მთიები - ძველებური ღიღინი, რუსთავი - ხასანბეგურა, ვარლამ სმონიშვილი - მაყრული, სიხარულიძეების ტრიო - ჩვენ მშვიდობა, სანავარდო - მაყრული 2 , რუსთავი - კახური ალილო, ძმები ერქომაიშვილები - ძველი ორირა, აფხაზურები - საქორწილო ცეკვა 2, შავნაბადა - დილის ნადური, მზეთამზე - ზრუნი, ვანო მჭედლიშვილის ანსამბლი - სახუმარო, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - ჩქიმ ჩონგური, აფხაზურები - მაყრული 2, ვლადიმერ ბერძენიშვილი - დილა, აფხაზეთის სახელმწიფო ანსამბლი - აზამატ, ბორჯომის ფოლკლორული სიმპოზიუმი - კახური ალილო, ქართული ხალხური მუსიკა (სვანეთი) - შგარი და ლაშგარი , ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - განათლდი განათლდი, თუთარჩელა - ჯილველო, ძმები ერქომაიშვილები - ელესა, შავნაბადა - მთიულური 2, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - აწ ძალნი ცათანი, რუსთავი - სვანური ალილო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - ქალწული დღეს არსებად (კ.), ვლადიმერ ბერძენიშვილი - ხასანბეგურა, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ფერხისული 2, თამარ მამალაძის კოლექცია - შარმაზანო, მარო თარხნიშვილის გუნდი - ოროველა, ქართული ხალხური მუსიკა (სვანეთი) - ნანილა , ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - დილა ვადილა, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - მუშის შაირი, ავქსენტი მეგრელიძე - გურული მაყრული,
ქალაქური, იმერეთი, აჭარა, რაჭა, ხევი, ქართლი, ფშავ-ხევსურეთი, თუშეთი, სამეგრელო, სვანეთი, მთიულეთი, შავშეთი, მესხეთ-ჯავახეთი, აფხაზეთი, გურია, თიანეთი, ლეჩხუმი, კახეთი,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
იმოგზაურე საქართველოში
orthodoxy
სუბარუს კლუბი
KAKHETI
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI