Georgian Folklore
Georgian Folklore
მენიუ
ანსამბლები
ინდივიდუალური
კუთხეები
ძველი ჩანაწერები
პოეზია
სხვადასხვა
ჟურნალი
ფორუმი
გალერეა
ჩვენი საიტი
კონტაქტი
ჩვენ შესახებ
კოლეგები
JOIN US
ანსამბლი ’ბასიანი’
ანსამბლი ’სახიობა’
ბმულები
  იმოგზაურე საქართველოში
  ინტერნეტ ქალაქი
  Author Profile
  Khevsureti.ge - ხევსურეთი
  სასაფლაოს მოპირკეთება
  komisia corp
  ტექნოპორტალი
  უცნაური ამბები
  FONTS.GE
  ჩვენი საუნჯე
 

ინტერნეტ-ჟურნალი "ალაზანი"

ქართული გალობის მოამაგენი - აპრილი, 2009 Add share!

,, თუ უწინარეს არა X-XII საუკუნეში განვითარების უმაღლეს დონეს მიაღწია საგალობელმა. რუსეთთან შეერთების შემდეგ 1901 წელს, საქართველომ ავტოკეფალია დაკარგა. ამას სხვა უამრავ უარყოფით მოვლენებთან ერთად მოყვა ისიც, რომ ქართულ ეკლესია-მონასტრებში საგალობლების აღმავლობა ნელ-ნელა მინელდა, ხოლო როდესაც კომუნისტების დიქტატურა დამყარდა, მაშინ საერთოდ შეწყდა” - ივანე ჯავახიშვილი.
სწორედაც, ქართულ საეკლესიო გალობას სერიოზული საფრთხე დაემუქრა, რადგან გალობის ზეპირად მცოდნეთა რიცხვი თანდათან კლებულობდა. რუსეთის მმართველობის პირობებში კი ძალიან რთული იყო ამ ხალხისგან საგლობლის ჩაწერა. ამასთანავე, ამ უნიკალური ჰარმონიის მოსასპობად უამრავი მგალობელი გადაასახლეს, უამრავიც დახვრიტეს.
მიუხედავად დიდი სირთულეებისა XIX-XX საუკუნეში მოღვაწეობენ ისეთი მგალობლები როგორებიც იყვნენ: კარბელაშვილები, კანდელაკები, დუმბაძეები, ჭალაგანიძე და ა.შ.
არტემ ერქომაიშვილი იგონებს : ,,20 წლისა ვიყავი, ფირფიტებზე რომ სიმღერები ჩავწერეთ და იქიდან რომ დავბრუნდით, ერთ საღამოს მამაჩემს წვეულება ჰქონდა. ჩვენთან სტუმრად იყო სახელგანთქმული მგალობელ-მომღერალი მელქისედეკ ნაკაშიძე. მას ძალიან მოეწონა ჩემი ხმა, მუსიკალური მონაცემები და მამაჩემს სთხოვა: გიგო, გამატანე ეს ბიჭი, სიმღერა-გალობას ვასწავლი და კაცს გამოვიყვანო. მამაჩემი დათანხმდა. ასე აღმოვჩნდი მელქისედეკ ნაკაშიძის ოჯახში. ჩემთან ერთად გალობას სწავლო დიმიტრი პატარავა, სამუელ ჩხიკვიშვილი და კიდევ რამდენიმე ახალგაზრდა”. ასე შეისწავლა არტემმა მთელი დუმბაძის კილო და ამ წლები მერე იხსენიება იგი როგორც ,,სრული მგალობელი”
იმერეთსა და აღმოსავლეთ საქართველოში, მიუხედავად უამრავი პრობლემისა, ექვთიმე კერესელიძემ უდიდესი საქმე გააკეთა და ქართული საეკლესიო გალობის ნოტებზე გადატანა დაიწყო, რაშიც მას უამრავი ადამიანი ეხმარებოდა, წმ. გაბრიელ ეპისკოპოსითა (ქიქოძე) და ილია ჭავჭავაძით დაწყებული, ანტონ დუმბაძითა და ფილიმონ ქორიძით დამთავრებული. 

ასეთი პრობლემას ექვთიმე კერესელიძე მრავლად წააწყდა მაგრამ სიცოცხლის უკანასკნელ წლებამდე იბრძოლა ამ საგანძურის დასაცავად. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ექვთიმე ყურადღებას ამახვილებდა ძირითადად გელათის სკოლის საგალობლებზე. გურიაში კი ანტონ დუმბაძესთან გაგზავნა ფ. ქორიძე, რომლისგანაც ფ. ქორიძემ მისგან უამრავი საგალობელი გადაიტანა ნოტებზე, მაგრამ უმრავლესობა მხოლოდ ერთ ხმაში.

სწორედ ამ მიზეზების გამო დღესდღეობით შემოქმედის სკოლის არც თუ ისე ბევრი ნიმუშია შემორჩენილი. ამ უნიკალურ ჩანაწერებს შორისაა არტემ ერქომაიშვილის, დიმიტრი პატარავას და ვარლამ სიმონიშვილის მიერ შესრულებული 11 საგალობელი რომელსაც დავით შუღლიაშვილმა პირობითად "11 მარგალიტი უწოდა". ასევე უმნიშვნელოვანესია დიმიტრი პატარავას მიერ ნოტებზე დაწერილი შემოქმედის სკოლის სალხინო და საეკლესიო საგალობლები, რომლებიც დ.პატარავას შვილის, მამია პატარავასა და ანჩისხატის მგალობელთა გუნდის მეშვეობით აღდგა და გამოიცა. 
საბედნიეროდ, კონსერვატორიამ მოახერხა შემოქმედის სკოლის ბოლო მგალობლის, არტემ ერქომაიშვილის ჩაწერა, რომელმაც გურული საეკლესიო გალობის გადარჩენაში უდიდესი როლი ითამაშა.


1966 წელს, არტემ ერქომაიშვილის გარდაცვალებამდე ზუსტად 1 წლით ადრე, კომპოზიტორმა და ფოლკლორისტმა კახი როსებაშვილმა 79 წლის არტემისგან ჩაიწერა შემოქმედის სკოლის უნიკალური საგალობლები მაგნიტოფირზე. ჩაწერა ორი მაგნიტოფონით შესრულდა; ერთ მაგნიტოფონზე ჩაწერილ პირველ ხმას (თქმას, დამწყებს) ჯერ მეორე ხმა (მოძახილი) და შემდეგ მესამე ხმა (ბანი) დაედებოდა მეორე მაგნიტოფონის გამოყენებით. საგალობელთა სამივე ხმას 79 წლის არტემ ერქომაიშვილი ასრულებს, რადგან გალობის სრულად მცოდნე ამქვეყნად აღარავინ ეგულებოდა. ასეა ჩეწერილი ასზე მეტი საგალობელი შემოქმედის სკოლის უკანასკნელი ,,ბულბულისაგან”. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ არტემი ჩაწერის დროს იშველიებდა პატარა წიგნაკს, სადაც საგალობელთა ტექსტებია თავმოყრილი. საინტერესო ამაში ის არის, რომ ეს ტექსტები შემკულია უცნაური და დღემდე ამოუცნობი ნიშნებით. სწორედ იდენტურ ნიშნებს ვაწყდებით ექვთიმე კერესელიძის წიგნაკშიც, რომელსაც სახელად "ზეპირი გალობა" ჰქვია.
ბოლოს კი, ეს საინტერესო ამბავი მინდა დავასრულო ერთი მეტად მნიშვნელოვანი ციტატით, რომელიც ფილიმონ ქორიძეს ეკუთვნის:

 
შემთხვევითები მზეთამზე - გუთანზე დატირება, 11 მარგალიტი - მოსვლისა შენისა, წინანდალი - დიამბეგო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ადილა-ალიფაშა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - დ.პატარავას კილო) - ვაშა კამპანია (სალხინო), ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ცხენოსნური, ოქროს საწმისი - არკუაშაგა 2, ჯიღაურის გუნდი - საცეკვაო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (ქართლ-კახური - კარბელაანთ კილო) - შენ ხარ ვენახი, მეგრული სიმღერები - მეურმე, თამარ მამალაძის კოლექცია - უსათაურო , ქართული ხალხური მუსიკა (სვანეთი) - მირანგულა , ოდილა - გაზაფხულდა, ბასიანი - კახური მრავალჟამიერი, ფაზისი - მრავალჟამიერი, ვარლამ სმონიშვილი - ჩვენ მშვიდობა, ოდილა - სუფრული, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ჩვენ მშვიდობა 3, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ლომისური 2, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - ჰარირა, აფხაზურები - საქორწილო ცეკვა, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (გელათის სკოლა) - მხოლოდ შობილი (ხ.), აფხაზეთის სახელმწიფო ანსამბლი - ვარადა, მარო თარხნიშვილის გუნდი - პატარა საყვარელო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ალილო (კახური), აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი (ქალები) - მოხეური ნანა 2, შვიდკაცა - გოჯასპირული მაყრული, ძმები ერქომაიშვილები - ფერხული, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (სიმღერები) - ალილო, ანჩისხატის ტაძრის გუნდი (შემოქმედი - ა. ერქომაიშვილის კილო) - უფალო რომელმან, დიდგორი - დიდება, თამარ მამალაძის კოლექცია - დიდება 2, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - ქალის სიმღერა 3, მთიები - ლილე, ავქსენტი მეგრელიძე - როსტომ ჭაბიკვი, რუსთავი - და ვითარცა მეუფისა, ქართული ხალხური მუსიკა (გურია) - ბატონებო (ჩონგურით) , ბასიანი - თამარიონი, თამარ მამალაძის კოლექცია - ნეფეო ღმერთმან შენ მოგცეს, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - დიდება შენდა ქრისტე ღმერთო, ქართული ხალხური მუსიკა (იმერეთი) - ყუმურის ნადური , რუსთავი - წმინდაო ღმერთო, ქართული ხალხური მუსიკა (სამეგრელო) - მრავალჟამიერი, შალვა ასლანიშვილია კოლექცია - საცეკვაო 6, არტემ ერქომაიშვილის საგალობლები - ქრისტეს შობასა ვადიდებდეთ, კირილე პაჭკორია - ვახტანგური, ოდილა - მრავალჟამიერი II, სახიობა - ვისაც რა უნდა უყვარდეს, თამარ მამალაძის კოლექცია - იავნანა ,
აფხაზეთი, ხევი, ქართლი, გურია, რაჭა, თიანეთი, მთიულეთი, ქალაქური, სამეგრელო, თუშეთი, მესხეთ-ჯავახეთი, სვანეთი, ფშავ-ხევსურეთი, იმერეთი, ლეჩხუმი, კახეთი, შავშეთი, აჭარა,
ფოლკ-აფიშა
აფიშა ცარიელია
ძებნა



მოძებნე მხოლოდ:

მეზობლები
იმოგზაურე საქართველოში
orthodoxy
სუბარუს კლუბი
KAKHETI
VINOGE.COM
მთვლელები
Created In Georgia, Tbilisi, 2006-2009 © GEORGIAN FOLKLORE მთავარი | ფორუმი | გალერეა Powered By GIORGI BERIKELASHVILI