ქართული ხალხური სიმღერა - პირველი ფონოჩანაწერები - თებერვალი, 2009
15 თებერვალს, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის დიდ დარბაზში გაიმართა კონცერტი ანსამბლ ”ბასიანის”, ლევან ვეშაპიძის, კობა ბერიაშვილის, ლექსო გრემელაშვილისა და გიორგი ხუნაშვილის მონაწილეობით. კონცერტზე გაცოცხლებულ იქნა 1901-1914 წლებში ფირმა ”გრამოფონის” მიერ ჩაწერილი სიმღერები და საგალობლები. ზოგიერთი მათგანი ანსამბლ ”ბასიანს” მანამდეც ჰქონდა შეტანილი რეპერტუარში, ზოგი კი სპეციალურად ამ დღისათვის მომზადდა. ეს ჩანაწერები მოიძია ანზორ ერქომაიშვილმა. იგი თავად უძღვებოდა საღამოს − მსმენელს მოუთხრობდა ჩანაწერების ისტორიას და საუბრობდა მათ შემსრულებლებზე.
კონცერტის დაწყებამდე დამსწრე საზოგადოებას საშუალება ჰქონდა დარბაზის ფოიეში დაეთვალიერებინა ლუარსაბ ტოგონიძის მიერ მოწყობილი გამოფენა − სამუელ ჩავლეიშვილის, ლევან ასაბაშვილის, გიგო ერქომაიშვილის, სანდრო კავსაძის, კოწია ხუხუნაიშვილის, მიხეილ კავსაძის, მათი ანსამბლების წევრების და სხვა დიდი მომღერლების ფოტოები. სასიხარულო ფაქტია, რომ ამ სახის ღონისძიებებს ყოველ ჯერზე სულ უფრო მეტი მაყურებელი ესწრება, რაც საქართველოში ფოლკლორისადმი ინტერესის მატების ნიშანია.
კონცერტზე წარმოდგენილი სიმღერა-საგალობლები, სხვა მრავალთან ერთად, შესულია ანზორ ერქომაიშვილისა და ვახტანგ როდონაიას ავტორობით გამოცემულ ანთოლოგიაში ”ქართული ხალხური სიმღერა - უძველესი ფონოჩანაწერები”, რომელიც 2006 წელს ქართული ხალხური სიმღერის საერთაშორისო ცენტრმა გამოსცა. გამოცემა შედგება ოთხი კომპაქტ. დისკისა და დიდფორმატიანი, ილუსტრირებული წიგნისაგან. მასში ქართულ და ინგლისურ ენებზე გადმოცემულია საქართველოს მუსიკალური წარსულის მოკლე მიმოხილვა, ფირმა ”გრამოფონის” საქართველოში მოღვაწეობისა და ძველი ჩანაწერების მოძიების ისტორია და დისკებზე არსებული სიმღერების ჩამონათვალი თითოეული სიმღერის ტექსტთან და მოკლე აღწერასთან ერთად, ასევე ამ ჩანაწერთა პირებისა თუ დედნების ნომრები სხვადასხვა კატალოგში. დისკებზე ხალხური სიმღერებისა და საეკლესიო საგალობლების გარდა, იმდროინდელი ქალაქური და საოპერო მუსიკის ნიმუშებიცაა შეტანილი, რომლებიც ”გრამოფონის” თბილისის ფილიალმა 1901-1914 წლებში ჩაწერა. ეს ფილიალი მთელ ამიერკავკასიასა და ირანს ემსახურებოდა. ამ ფირმამ საქართველოში კიდევ მრავალი სიმღერა ჩაწერა. ნაწილი პირველი მსოფლიო ომის დროს განადგურდა ტრანსპორტირებისას, ზოგის ადგილსამყოფელი კი დღემდე უცნობია.
